Kalveren, kruiden en coccidiose

Gezonde kalfjes hebben een grote kans om uit te groeien tot een waardevolle koe. Ze moeten daarom goed verzorgd worden, maar soms is niet duidelijk wat er mis is en worden ze ziek. Vorig jaar is de helft van onze kalveren dood gegaan, dus er moest iets gebeuren. Maar wat?





Frisse lucht

Wij hebben een grotendeels voorjaarskalvende veestapel. Dat betekent dat in de praktijk zeventig procent van onze koeien in het voorjaar een kalf krijgt. Dat hebben we zo geregeld, omdat dit de meest natuurlijke gang van zaken is. 


Vorig jaar hadden we de kalfjes buiten gehuisvest, in eenling hokjes en groepshokken van tien. In eerdere jaren hadden we last van rota en coronavirussen. Daarbij speelde crypto ons de parten. Crypto wordt veroorzaakt door een parasiet. Omdat ons bedrijf toen al helemaal antibioticavrij was, wilden we dit wondermiddel niet toepassen. Na lang wikken en wegen hebben we toen tegen rota en corona geënt. Frisse lucht zal de dieren ook goed doen, dachten we. Daarnaast was hun nieuwe plek vlakbij de melkstal, dus dat was ook praktisch.



Besmettingsdruk

Een tijdje leek het allemaal goed te gaan en we genoten van de aanblik van gezonde kalfjes in de wei. Tot ze ziek werden. De een na de ander kreeg diarree en stierf. Natuurlijk lieten we het onderzoeken. De dierenarts kwam en we stuurden monsters op, maar daar kwam niets uit. 


Ten einde raad bleven we monsters nemen en toen bleek opeens dat coccidiose de boosdoener was. Dit is een darmziekte die ook door een parasiet veroorzaakt wordt. De parasiet kan diarree veroorzaken bij kalveren en voor groeivertraging zorgen. Dit heeft gevolgen voor de rest van zijn leven. Waarom dat er eerder niet uitkwam, is niet duidelijk, maar blijkbaar is de besmettingsdruk langzaam opgelopen. 



Douwe met dochter Fardau

Douwe: "Ze bleven ziek worden en doodgaan"

Ruimte

“Waarschijnlijk hebben ze elkaars stront gegeten,” vertelt Douwe. “Jonge kalveren eten al een beetje gras en blijkbaar kregen ze zo elkaars uitwerpselen binnen. We hebben ze toen in september naar binnen gedaan, maar ze bleven ziek worden en doodgaan. De kalfjes die de winter overleefd hebben, lopen nu buiten in De Lytse Deelen bij Aldeboarn. Daar hebben ze de ruimte. En we geven ze vaak een nieuw stuk weiland. Het gaat nu goed met ze! Ze zijn gezond en groeien redelijk. Wat ook mee kan spelen in hun herstel is het speciale voer dat ze krijgen. Ook de jonge kalfjes die net van de melk af zijn, krijgen dat nu.”



Kruiden

Sinds begin dit jaar krijgen de kalveren een mengsel van kruiden en verschillende granen, plus onbeperkt mineralen. Dit wordt geleverd door Hubert Cremer van Biomühle und Kräuterfutter GmbH.


Dhr. Cremer: “Mijn kruidenmengsels hebben een positieve invloed op de stofwisseling. De dieren verteren hun voedsel beter. Dit bevordert de natuurlijke afweer tegen ziektes. De onderzoeken van de universiteit 'Veterinär Universität Gießen', alsook van de dienst voor pluimveegezondheid in Duitsland hebben aangetoond, dat een neveneffect van de kruidenmengsels bovendien een biologische wormbestrijding bij dieren is."





Weerstand

Dit voorjaar zijn er ongeveer tweehonderd kalveren bij ons geboren. Misschien een handjevol is doodgegaan. Dat is een dramatisch veel betere situatie dan vorig jaar!


Douwe weet niet zeker wat de oorzaak hiervan is: “We hebben niet tegen rota en corona geënt. Binnen zitten de kalfjes er misschien warmpjes bij, maar ze kunnen nog steeds elkaars poep binnen krijgen. Of misschien gebeurt dat minder omdat er binnen geen gras is. Ze zitten in strooisel (hooi van slechte kwaliteit) en dat vinden ze niet zo lekker. Het kan ook zijn dat de besmettingsdruk in de stal nog laag is, omdat deze een tijd heeft leeggestaan en helemaal schoongemaakt is. Misschien krijgen we volgend jaar wel weer een uitbraak, of hebben de kalveren door hun speciale voer zoveel weerstand dat ze gezond blijven. Het kan ook zijn dat ik ze op hun nieuwe plek gewoon vaker zie en ze daardoor automatisch meer aandacht geef.”



Kefir

De kalveren gaan pas naar buiten als ze al wat sterker zijn. We laten ze dan even in de wei bij onze boerderij, om aan gras te wennen. Daar krijgen ze ook een dagelijkse portie kefir, voor gezondere darmen. Als dat goed gaat, gaan ze zo snel mogelijk naar De Lytse Deelen om tot sterke pinken op te groeien.


“Feit is dat het nu goed gaat, dus ga ik maar zo door,” lacht Douwe.


2020 DE NIJE MIEDEN